Metinde, CMK m. 22/1-b'ye göre, hâkimin 'sonradan kalksa bile şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında evlilik... ilişkisi bulunmuşsa' davaya bakamayacağı belirtilmiştir. Bir ceza davasında, yargılamayı yapan hâkimin, davadaki sanıktan 10 yıl önce boşanmış olduğu anlaşılmıştır. Hâkimin, 'artık aramızda bir bağ kalmadı, tarafsızım' şeklindeki bir beyanı, bu yasak karşısında geçerli midir?

Hayır, hâkimin bu beyanı geçerli değildir ve bu yasak karşısında bir anlam ifade etmez. CMK m. 22'de sayılan yasaklılık halleri, 'mutlak' ve 'objektif' niteliktedir. Bu hallerin varlığı durumunda, hâkimin fiilen taraflı olup olmadığı, kendisini tarafsız hissedip hissetmediği araştırılmaz. Kanun koyucu, bu tür bir ilişkinin (geçmişte de olsa evlilik gibi) varlığının, tarafsızlık konusunda 'çürütülemez bir karine' oluşturduğunu kabul etmiştir. Hükümdeki 'sonradan kalksa bile' ifadesi, tam da bu durumu, yani boşanma gibi nedenlerle ilişkinin sona ermiş olmasının yasağı ortadan kaldırmayacağını vurgulamak için konulmuştur. Bu yasağın amacı, sadece hâkimin sübjektif tarafsızlığını değil, aynı zamanda yargının 'objektif (görünüşteki) tarafsızlığını' da korumaktır. Geçmişte evli olan bir hâkimin, eski eşini yargılaması, dışarıdan bakan makul bir gözlemcide, kararın adil olacağına dair ciddi şüpheler uyandırır. Bu nedenle, hâkimin kişisel beyanına bakılmaksızın, bu durumun tespiti halinde kendiliğinden davadan çekilmesi veya reddedilmesi zorunludur.