AYM'nin Cumhurbaşkanına hakaret davalarında uyguladığı 'Axel Springer kriterleri'nden 'başvurucunun yaptırıma maruz kalma endişesinin başvurucu üzerinde caydırıcı etki oluşturup oluşturmayacağı' kriterini açıklayınız. Bu kriterin önemi nedir?
Bu kriter, kamu makamlarınca alınan tedbirlerin caydırıcı bir etki doğurup doğurmadığıdır. Ceza hukuku yaptırımlarından farklı olarak, insan hak ve hürriyetleri alanında gerçekleşen müdahalelerin caydırıcı sonuçlar doğurması demokratik toplumun gereklerine uymaz. İHAM ve AYM kararlarında, caydırıcı etki oluştuğunda hak ihlalinin tespit edilmesi kaçınılmazdır. Bu, ifade özgürlüğünün kullanımı üzerinde baskı oluşturarak, bireylerin eleştirel düşüncelerini ifade etmekten çekinmelerine yol açar (sen.av.tr/tr/makale/iham-ve-aym-kararlari-işiginda-cumhurbaskanina-hakaret-suçu, '8. Başvurucunun yaptırıma maruz kalma endişesinin başvurucu üzerinde caydırıcı etki oluşturup oluşturmayacağı' bölümü, Vedat Şorli ve Şaban Sevinç (2) kararları).