İkinci el araç satışında, satıcının 'hile' ile ayıbı gizlediği durumlarda zamanaşımı hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Bir satıcının, aracın arıza ışığını geçici olarak söndüren bir yazılımla müdahale ederek aracı satması 'hile' sayılır mı? 'Hile'nin unsurlarını bu örnek üzerinden açıklayınız.
Evet, bu eylem açıkça 'hile' sayılır. Hile, Borçlar Hukuku'nda (TBK m. 36) birini sözleşme yapmaya yöneltmek için onda kasıtlı olarak yanlış bir kanı uyandırmak veya mevcut yanlış kanıyı devam ettirmektir. Hilenin unsurları şunlardır: 1) Aldatma Fiili: Failin, gerçeği gizlemeye veya farklı göstermeye yönelik bir eylemi olmalıdır. Arıza ışığını yazılımla söndürmek, araçta bir sorun yokmuş gibi bir görüntü yaratan aktif bir aldatma fiilidir. 2) Aldatma Kastı: Fail, bu eylemi karşı tarafı yanıltmak ve onu sözleşme yapmaya ikna etmek amacıyla yapmalıdır. Satıcının amacı, alıcının arızayı görmesini engelleyerek satışı gerçekleştirmektir. 3) Nedensellik Bağı: Karşı tarafın, bu aldatıcı eylem sonucunda sözleşmeyi yapmış olması gerekir. Eğer alıcı, arıza ışığının sönük olduğunu gördüğü için aracın sorunsuz olduğuna inanıp sözleşmeyi imzalamışsa, hile ile sözleşme arasında bir nedensellik bağı vardır. Bu unsurların tamamı örnekte gerçekleştiği için, bu bir hiledir. Bu durumda satıcı, TKHK m. 12/3 veya TBK m. 231/2 uyarınca, iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu savunmasından yararlanamaz.