Bir şahıs, aracını internet üzerinden satılığa çıkarmış ve ilanda 'araç hatasız, boyasızdır' şeklinde bir beyanda bulunmuştur. Alıcı adayı, bu ilana güvenerek aracı görmek için başka bir şehirden gelmiş ve yaptırdığı ekspertizde araçta boya ve onarım olduğunu tespit ederek aracı almaktan vazgeçmiştir. Metnin sonundaki soruya atıfla, alıcı adayının yaptığı 'yol ve ekspertiz masrafını' satıcıdan talep etme hakkı var mıdır? Bu talebin hukuki dayanağı ne olabilir?

Evet, alıcı adayının bu masrafları talep etme hakkı vardır. Bu talebin hukuki dayanağı, Borçlar Kanunu'ndaki 'sözleşme görüşmelerindeki kusurlu davranış' (culpa in contrahendo) ilkesidir. Bu ilkeye göre, taraflar bir sözleşme kurmak amacıyla görüşmelere başladıklarında, birbirlerine karşı 'dürüstlük kuralı' (TBK m. 2) gereğince doğru bilgi verme ve özenli davranma yükümlülüğü altına girerler. Satıcı, ilanda 'hatasız, boyasız' diyerek, gerçeğe aykırı bir beyanda bulunmuş ve alıcı adayını yanıltmıştır. Alıcı adayı, bu beyana güvenerek ve bir sözleşme kurulacağı inancıyla masraf yapmıştır (yol, ekspertiz). Sözleşmenin, satıcının kusurlu (yanlış) beyanı nedeniyle kurulamamasından doğan bu zararlar, 'menfi (olumsuz) zarar' olarak nitelendirilir. Menfi zarar, sözleşmenin geçerli olacağına duyulan güvenle yapılan ve sözleşme kurulmadığı için boşa giden masraflardır. Alıcı adayı, satıcının bu haksız fiil niteliğindeki kusurlu davranışından dolayı uğradığı menfi zararın tazminini, TBK'daki haksız fiil veya sözleşme görüşmelerindeki sorumluluk hükümlerine dayanarak talep edebilir.