O.A./Türkiye davasında AİHM'in HSK'yı 'mahkeme' saymamasının gerekçeleri ile CMK m. 34'ün aradığı 'gerekçeli karar' ilkesi arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? HSK kararlarının gerekçesiz olması, 'mahkeme' sayılmama nedenlerinden biri midir?

Evet, doğrudan bir ilişki vardır ve HSK kararlarının gerekçesiz olması, 'mahkeme' sayılmamasının temel nedenlerinden biridir. AİHM, Bilgen/Türkiye ve Eminağaoğlu/Türkiye kararlarına atıfla, bir organın 6. madde anlamında 'mahkeme' sayılabilmesi için belirli usuli güvenceler sunması gerektiğini belirtir. Bu güvencelerden en önemlilerinden biri, kararların gerekçeli olmasıdır. O.A./Türkiye davasında Mahkeme, HSK'nın başvuranın atanmasını reddederken herhangi bir anlamlı gerekçe sunmadığını (§12, §17), sadece kanun maddelerini tekrarladığını tespit etmiştir. CMK m. 34 ve yerleşik Yargıtay içtihatları, gerekçeli kararı adil yargılanmanın ve keyfiliğin önlenmesinin temel şartı olarak görmektedir. AİHM de bu yaklaşımla, gerekçesiz karar veren bir organın, taraflara savunmalarının dinlendiği hissini vermeyen ve denetime kapalı bir yapı sergilediğini, bu nedenle de 'mahkeme' niteliği taşımadığını kabul etmektedir.