Bir tacir, ticari defterlerini ibraz talebine karşılık, defterlerinin çalındığını veya bir yangında yok olduğunu iddia ederse, bu mazeretin kabul edilebilir olup olmadığını mahkeme nasıl değerlendirir?

Bu durum, HMK m. 220/3'te düzenlenen "kabul edilebilir bir mazeret" kapsamında değerlendirilir. Tacir, defterlerinin elinde olmamasının nedenini (hırsızlık, yangın vb.) delilleriyle (polis tutanağı, itfaiye raporu, tanık beyanları gibi) ispatlamakla yükümlüdür. Eğer mahkeme, tacirin bu mazeretini samimi ve ispatlanmış bulursa, defter ibraz etmemenin olumsuz sonuçları (iddianın ispatlanmış sayılması gibi) uygulanmaz. Ancak mazeret inandırıcı bulunmaz veya ispatlanamazsa, mahkeme bu durumu defterleri ibrazdan kaçınma olarak değerlendirir ve kanuni sonuçlarını uygular.