Gerekçeli karar hakkı, sadece hüküm (nihai karar) için mi geçerlidir, yoksa ara kararlar (örneğin, delil toplanması talebinin reddi, tanık dinletme talebinin reddi) için de geçerli midir? Mahkemenin, bir tarafın sunduğu ve davanın esasına etkili olabilecek bir delilin toplanması talebini hiçbir gerekçe göstermeden reddetmesinin, adil yargılanma hakkı açısından sonuçları ne olur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #30060

Gerekçeli karar hakkı, CMK m. 34'ün lafzına göre 'her türlü kararı' kapsadığından, sadece nihai hükümler için değil, ara kararlar için de geçerlidir. Özellikle davanın seyrini ve sonucunu etkileyebilecek nitelikteki taleplere ilişkin verilecek ara kararların gerekçeli olması, adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Mahkemenin, bir tarafın sunduğu ve davanın sonucuna etkili olabilecek bir delil toplanması (örneğin, bir bilirkişi raporu aldırılması veya kilit bir tanığın dinlenmesi) talebini, hiçbir gerekçe göstermeden veya 'talebin reddine' gibi basmakalıp bir ifadeyle reddetmesi, adil yargılanma hakkını ihlal eder. Bu durum, AYM'nin Ahmet Gökhan Rahtuvan kararında belirttiği gibi, mahkemenin 'tarafların dayanaklarını, iddialarını ve delillerini etkili bir biçimde inceleme görevi'ni yerine getirmediği anlamına gelir. Taraflar, delil taleplerinin neden reddedildiğini bilme hakkına sahiptir. Gerekçesiz ret, kararın keyfi olduğu izlenimini yaratır ve 'silahların eşitliği' ilkesini de zedeler. Böyle bir durum, üst mahkeme tarafından bir bozma nedeni olarak kabul edilebilir.