Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/4087 E. sayılı kararında, davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi davacı lehine nasıl bir sonuç doğurmuştur? Mahkemenin bu durumu yorumlama şeklini HMK m. 220 ve 222 çerçevesinde açıklayınız.

Söz konusu kararda, davacı usulüne uygun defterlerini sunarak alacağını ispatlamıştır. Davacının defterlerinin lehine delil olabilmesi için HMK m. 222/3 uyarınca davalı defterleriyle de karşılaştırılması gerekir. Davalı, mahkemenin kesin süresine rağmen defterlerini ibraz etmeyerek bu karşılaştırmaya engel olmuştur. Yargıtay, bu durumu HMK m. 220/3 (belgeyi ibrazdan kaçınma) kapsamında değerlendirmiştir. Davalının bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğu, dolayısıyla engellediği bu sonucun (yani defterlerin uyumlu olduğu sonucunun) varlığını kabul etmiş sayılacağı belirtilmiştir. Bu yorumla, defterlerini sunmaktan kaçınan tarafın, sunan tarafın delilini çürütme imkanını ortadan kaldırdığı ve bu durumun sunan taraf lehine yorumlanması gerektiği sonucuna varılmıştır. (Yargıtay 15. HD, E. 2016/4087)