Ceza Muhakemesi Hukukunda 'kıyas yasağı' ilkesinin, CMK m. 22 ve 23'te düzenlenen 'hâkimin davaya bakamayacağı haller' açısından uygulanabilirliğini, metindeki Ceza Genel Kurulu kararından (2022/250 E.) hareketle açıklayınız. Suç duyurusunda bulunan bir hâkimin, aynı olayla ilgili açılan kamu davasında yargılama yapması bu yasak kapsamında mıdır?

Kıyas, kanunda bir olaya ilişkin düzenlemenin, benzer bir başka olaya da uygulanmasıdır. Ceza hukukunun maddi alanında (suç ve ceza tanımlarında) 'kanunilik' ilkesi gereği kıyas kesinlikle yasaktır. Ancak ceza muhakemesi hukukunda kural olarak kıyas serbesttir. Bununla birlikte, metindeki CGK kararında da belirtildiği gibi, 'istisnai ve sınırlayıcı hükümler' kıyas yasağı kapsamındadır. CMK m. 22 ve 23'te sayılan hâkimin davaya bakamayacağı haller, sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmış istisnai hükümlerdir. Bu nedenle bu hükümlerin kapsamı kıyas yoluyla genişletilemez. Suç duyurusunda bulunan bir hâkimin, aynı davada yargılama yapması, CMK m. 22 ve 23'te sayılan yasaklılık halleri arasında açıkça belirtilmemiştir. Hâkim, bu eylemiyle ne savcılık ne tanıklık ne de başka bir yasaklı rol üstlenmiştir. Bu nedenle, kanunda sayılmayan bu durumu, kıyas yoluyla yasaklılık hallerine dahil etmek mümkün değildir. Nitekim CGK 2022/250 E. sayılı kararı da bu sonuca varmıştır. Bu durum, bir 'mutlak ret' sebebi olmasa da, somut olayın koşullarına göre CMK m. 24 kapsamında 'tarafsızlığı şüpheye düşürecek bir sebep' olarak ileri sürülüp hâkimin reddi talep edilebilir.