Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru süresini 30 gün olarak belirlemiş ve başlangıcını 'nihai kararın öğrenildiği' tarihe bağlamıştır. Metinde bu sürenin kısalığı ve 'öğrenme' anının belirsizliği eleştirilmektedir. Bir avukatın, UYAP üzerinden nihai Yargıtay kararını görüntülemesi, 30 günlük süreyi başlatır mı? Bu durumun 'mahkemeye erişim hakkı' açısından yarattığı sorunları, AYM'nin kendi kararlarındaki 'öngörülebilirlik' ve 'orantılılık' ilkeleriyle çelişip çelişmediğini tartışınız.

Evet, AYM'nin yerleşik içtihatlarına göre, avukatın UYAP üzerinden nihai kararı görüntülemesi, 'öğrenme' anı olarak kabul edilir ve 30 günlük bireysel başvuru süresini başlatır. Bu durum, metinde de eleştirildiği gibi, 'mahkemeye erişim hakkı' açısından ciddi sorunlar yaratmaktadır. Sorunlar şunlardır: 1) Sürenin Kısalığı: 30 gün, Anayasa Mahkemesi'ne yapılacak kapsamlı ve nitelikli bir bireysel başvuru hazırlığı için oldukça kısa bir süredir. Bu durum, hakkın etkili kullanımını zorlaştırmaktadır. 2) Öngörülemezlik: 'Öğrenme' anının UYAP'tan görüntülemeye bağlanması, sürenin ne zaman başlayacağı konusunda bir belirsizlik yaratır. Avukat, dosyayı sadece kontrol etmek veya bir bilgiye bakmak için açtığında dahi süre işlemeye başlayabilir. Bu durum, AYM'nin İhsan Yücel kararında aradığı 'öngörülebilirlik' ilkesiyle çelişir. Başvuran, hakkını kullanmak için öngörülebilir ve net bir başlangıç tarihine sahip olmalıdır. 3) Orantısız Külfet: Süreyi bu şekilde başlatmak, avukatlara ve başvuranlara, dosyayı her kontrol ettiklerinde sürenin işleyip işlemediğini takip etme gibi 'orantısız bir külfet' yükler. Bu durum, AYM'nin kendi denetiminde kullandığı kriterlerle çelişen bir uygulamadır. AYM, derece mahkemelerinden beklediği 'öngörülebilirlik' ve 'ölçülülük' standartlarını, kendi başvuru usulünde yeterince sağlamadığı yönünde haklı eleştirilere maruz kalmaktadır.