Ticari defterlerin ibrazından kaçınma halinde, HMK 220/3 maddesine göre mahkeme nasıl bir karar verebilir? Bu durum, ticari defterlerin delil niteliğini nasıl etkiler?

HMK 220/3'e göre, belgeyi (ticari defterleri) ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkar eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/4087 E., 2017/261 K. sayılı kararına göre, tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden, kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, bu defterlerde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu kabul edilmeli ve davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğu kabul edilmelidir. (Kaynak: HMK 222 (Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması) Emsal Yargıtay Kararları)