TCK m. 79'da düzenlenen göçmen kaçakçılığı suçunun oluşabilmesi için aranan 'doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadı' unsurunun hukuki niteliğini ve bu unsurun suçu diğer benzer eylemlerden (örneğin, insani veya terör amaçlı eylemler) ayırmadaki rolünü, madde gerekçesini de dikkate alarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #30010

Bu unsur, suçun manevi yapısında yer alan bir 'özel kast' veya 'maksat' unsurudur. Suçun oluşabilmesi için failin genel kastla (yasal olmayan yollardan birini ülkeye soktuğunu veya çıkmasına imkan sağladığını bilip istemesi) hareket etmesi yeterli olmayıp, aynı zamanda bu eylemi 'maddi bir menfaat elde etmek amacıyla' gerçekleştirmesi gerekir. Madde gerekçesinde bu unsurun, 'suçu örneğin terör maksadıyla bazı kişileri ülkeye sokmak fiillerinden ayırmak olanağını verdiği' açıkça belirtilmiştir. Bu maksat, suçu tipik bir 'organize suç' haline getiren ve ekonomik çıkar güdüsünü ön plana çıkaran bir unsurdur. Eğer bir kişi, maddi menfaat amacı gütmeksizin, sırf insani nedenlerle (örneğin, zulümden kaçan bir aileye yardım etmek için) bir yabancının sınırı geçmesine yardım ederse, TCK m. 79 anlamında göçmen kaçakçılığı suçu oluşmaz; bu eylem başka suçları (örneğin, resmi belgede sahtecilik varsa) oluşturabilir. Benzer şekilde, terör örgütü mensuplarını ülkeye sokma eylemi de maddi menfaat amacı yoksa, göçmen kaçakçılığı değil, terör suçları kapsamında değerlendirilir. Dolayısıyla, bu maksat unsuru, suçun tipikliğini belirleyen ve onu diğer amaçlarla işlenen benzer fiillerden ayıran kritik bir sınırlayıcı işlev görür. Suçun oluşması için menfaatin fiilen elde edilmiş olması şart değildir, bu amaçla hareket edilmesi yeterlidir.