Yargılama giderleri arasında yer alan zorunlu müdafi ücretlerinin, avukat tutmak için mali imkanlardan yoksun sanıklardan tahsil edilmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Anayasa'nın ilgili hükümleri karşısında nasıl değerlendirilmektedir? Yargıtay'ın bu konudaki içtihadını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #299061

CMK'nın 324/1. maddesine göre, tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri yargılama giderlerindendir (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-324-yargilama-giderleri.html). Ancak, avukat tutmak için mali imkanlardan yoksun olan sanıklara CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca zorunlu olarak atanan müdafiin ücretinin sanıktan tahsil edilmesi, AİHS'nin 6/3-c maddesinde güvence altına alınan 'ücretsiz adli yardım' hakkı ve Anayasa'nın 90/5. maddesi uyarınca iç hukuk normu haline gelen AİHS hükümleri karşısında hukuka aykırı kabul edilmektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2016/89 K. sayılı kararında bu husus açıkça belirtilmiştir: 'Temel hak ve hürriyetlerden olan ücretsiz müdafi hakkına ilişkin yasal mevzuat ile AİHS’nin farklı hükümler içermesi sebebiyle Anayasanın 90/5. maddesi uyarınca AİHS’nin 6/3-c maddesi hükmünün uygulanması gerekmekte olup sanıkların mali imkânlardan yoksun olması, müdafilerin sanıklara CMK’nın 150/3.maddesi uyarınca talepleri olmaksızın itiraz edemeyecekleri şekilde atanması karşısında zorunlu müdafi ücretinin yargılama gideri kabul edilerek sanıklardan tahsiline karar verilmesi isabetsizdir.' Bu karar uyarınca, avukat tutmak için mali imkanlardan yoksun olduğu anlaşılan sanıklar için atanan zorunlu müdafi ücreti, yargılama giderlerine dahil edilerek sanıklara yükletilemez; bu ücretin Hazine tarafından karşılanması gerekir. Bu durum, adil yargılanma hakkının ve savunma hakkının güvencesi niteliğindedir.