Hakimin reddi istenmesi halinde, CMK Madde 29 uyarınca reddi istenen hakimin yapabileceği ve yapamayacağı işlemler nelerdir? Özellikle 'gecikmesinde sakınca bulunan haller' kavramını ve bu hallerde yapılan işlemlerin hukuki geçerliliğini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #299050

CMK Madde 29'a göre, hakimin reddi istenmesi halinde, ret hakkında bir karar verilinceye kadar reddi istenen hakim sadece 'gecikmesinde sakınca olan işlemleri' yapabilir. Diğer işlemleri yapmaması gerekir (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/hakimin-cekinmesi-ve-reddi-hakim-sebepleri.html, Reddi Hakim Usulü ve Süresi). 'Gecikmesinde sakınca bulunan hal', derhal işlem yapılmadığı takdirde suçun delillerinin ortadan kaybolması olasılığının ortaya çıkması durumudur. Bu, bir işlemin o anda yapılmadığında bir daha yapılmasının mümkün olamayacağı veya yapılsa da beklenen faydaya ulaşılamayacağı durumları kapsar. Kanun koyucu, tarafsızlığından şüphe edilen bir hakim olsa dahi, bu durumlarda işlemin yapılmasını, hiç yapılmamasına üstün tutmuştur (Ceza Genel Kurulu 2019/489 E., 2022/704 K.). Örneğin, Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin 2007/14529 K. sayılı kararında, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü sonrası hükümlünün imza ve yazı örneklerinin, cezaevinde bulunduğu tarihler ve nüfus cüzdanı kayıp/değiştirme belgesi araştırılarak, gecikmesinde sakınca bulunan hal nedeniyle çekilen hakim tarafından alınması geçerli sayılmıştır. Ancak, hakimin yasaklılığı durumunda (CMK 22) ise gecikmesinde sakınca bulunan hallerde dahi hiçbir yargılama işlemi yapılamaz. Duruşma sırasında reddedilen hakim, duruşmaya ara vermek gerekse bile ara vermeksizin devam edebilir; ancak delillerin tartışılması aşamasına geçilemez (CMK 29/3), yani esas hakkında mütalaa veya savunma alınamaz (Ceza Genel Kurulu 2019/489 E., 2022/704 K.). Ret konusunda karar verilmeden yeni oturum başlatılamaz.