Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre yargılama giderlerinin kapsamı nedir ve kimlere yükletilir? Özellikle beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi halinde yargılama giderlerinin sorumluluğu nasıl belirlenir ve avukatlık ücretleri bu kapsamda nasıl değerlendirilir?
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 324. maddesi, yargılama giderlerinin kapsamını tanımlar. Buna göre, harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yargılama giderleridir (CMK 324/1). Hüküm ve kararda yargılama giderlerinin kimlere yükletileceği gösterilir (CMK 324/2). Kural olarak, cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilmesi hâlinde bütün yargılama giderleri sanığa yüklenir (CMK 325/1). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi hallerinde de bu kural geçerlidir (CMK 325/2). Ancak, CMK'nın 327. maddesi beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi hâlinde gider sorumluluğunu özel olarak düzenler. Hakkında beraat veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi, sadece kendi kusurundan ileri gelen giderleri ödemeye mahkûm edilir (CMK 327/1). Gerekçede kendi kusuru olarak, savsama, kusuruyla bilirkişi veya tanıkların dinleneceği duruşmaya katılmaması gibi durumlar belirtilmiştir. Avukatlık ücretleri de yargılama giderlerindendir. Beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanık lehine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin ilgili maddeleri uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2016/17662 E., 2018/1387 K.). Bu vekalet ücreti, Devlet Hazinesinden karşılanır. Ancak, zorunlu müdafi ücretlerinin, avukat tutmak için mali imkandan yoksun olan sanıklardan tahsiline karar verilmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3-c maddesine aykırıdır ve sanıklara yükletilemez (Ceza Genel Kurulu 2016/89 K.). Ayrıca, Devlete ait yargılama giderlerinin 6183 sayılı Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutarlardan (20 TL) az olması halinde, bu giderin Devlet Hazinesine yükletilmesine karar verilir (CMK 324/4). Yargıtay 2. Ceza Dairesi'nin 2016/7583 E., 2018/12547 K. sayılı kararında da bu hususun infaz aşamasında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.