Önödemenin hukuki niteliği konusunda Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda benimsenen 'ikili hukuki nitelik' teorisi ne anlama gelmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #298985

Yargıtay'ın 11.04.1983 tarihli ve 2/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda benimsenen bu teoriye göre önödemenin, uygulandığı aşamaya göre hukuki niteliği değişmektedir: 1. **Soruşturma Aşamasında:** Eğer önödeme soruşturma aşamasında uygulanır ve ödeme üzerine kamu davası açılmazsa (KYOK verilirse), bu durumda önödeme bir 'dava şartı' niteliğindedir ve ceza muhakemesi hukukuna ait bir kurumdur. Çünkü kamu davasının açılmasını engelleyen usuli bir işleve sahiptir. 2. **Kovuşturma Aşamasında:** Eğer önödeme kovuşturma başladıktan sonra (savcılık tarafından atlanmışsa mahkeme tarafından) uygulanır ve ödeme üzerine kamu davası düşerse, bu durumda önödeme 'ceza ilişkisini sona erdiren' bir sebeptir ve maddi ceza hukukuna ait bir kurumdur. Çünkü var olan bir ceza davasını esasa girilmeden sona erdirmektedir. Bu ikili nitelik, kurumun hem usul hem de maddi hukuk boyutları olduğunu göstermektedir. (Kaynak: tck-madde-75-onodeme.html, Yargıtay 19. CD 2016/2059 E., 2017/11531 K. sayılı karar)