HMK m. 138 gerekçesinde, mahkemenin dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar vermeden önce tarafları dinlemesi hangi duruma bağlanmıştır?

Gerekçeye göre, mahkemenin bu konularda tarafları dinlemesi, 'gerektiği takdirde' mümkündür. Gerekçede bu durum şöyle açıklanır: 'Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır.' Bu, hakime bir takdir yetkisi tanır. Eğer dava şartı veya ilk itiraz dosya üzerinden net bir şekilde anlaşılabiliyorsa, hakim duruşma yapmadan karar verebilir. Ancak, konu tartışmalıysa veya tarafların beyanına ihtiyaç duyuluyorsa (örneğin, yetki itirazında tarafların ikametgahının tespiti için), hakim ön inceleme duruşması açarak tarafları dinlemelidir.