HMK madde 176'da düzenlenen ıslah hakkının, dava dilekçesinde belirtilen 'talep sonucunu' (müddeabih) arttırma veya değiştirme yetkisini ve bu durumun kısmi dava ile ilişkisini açıklayınız.
HMK madde 176/1'e göre taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Bu kapsamda, dava dilekçesinde belirtilen 'talep sonucu'nun (müddeabih) artırılması veya değiştirilmesi ıslahın temel uygulama alanlarından biridir. **Talep Sonucunu Arttırma:** * **İmkan:** Davacı, dava dilekçesinde belirttiği talebini (örneğin alacak miktarını) ıslah yoluyla artırabilir. Örneğin, ellibin Türk Lirasını yüzbin Türk Lirasına çıkarması mümkündür (HMK 176 Gerekçesi). Bu durum genellikle 'kısmen ıslah' kapsamında değerlendirilir. * **Kısmi Dava ile İlişkisi:** Kısmi davada, davacı alacağının yalnızca bir kısmını dava konusu eder ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutar. Dava devam ederken, dava konusu edilmemiş olan alacak kısmının bu dava devam ederken davaya dahil edilmesinde, ek dava açılabileceği gibi, ıslah yoluna da başvurulabilir. Bu durumda işlerlik kazanacak olan ıslah türü, davanın tamamen ıslahı değil, kısmen ıslahıdır. Çünkü talep sonucu değiştirilmemekte, sadece tutar arttırılmakta, yani genişletilmektedir (YİBGK-K.2019/3). * **Zamanaşımı:** Kısmi davada zamanaşımı, ek davanın açıldığı anda kesiliyorsa, kısmen ıslah talebinde bulunulması halinde de, bu talepte bulunulduğu anın itibaren kesilir. Kısmi ıslah, dava dilekçesinin verilmesi dahil tüm usul işlemlerinin yapılmamış sayılması sonucunu doğurmaz (YİBGK-K.2019/3). **Talep Sonucunu Değiştirme:** * **İmkan:** Davacı, talep sonucunu ıslah yoluyla tamamen değiştirebilir. Örneğin, aynen talep ettiği otomobilden vazgeçip, ıslah yoluyla değerini isteyebileceği gibi, otomobilden tümüyle vazgeçip, ıslah yoluyla bilgisayar istemesi de mümkündür (HMK 176 Gerekçesi). Bu durum genellikle 'tamamen ıslah' kapsamında değerlendirilir, zira yeni bir talep önceki talebin yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur (YARGITAY 13. HUKUK DAİRESİ'nin 2015/16658 E., 2017/2065 K. sayılı kararı). **Sınırlamalar ve Önemli Notlar:** * **Dava Konusu Olmayan İstemler:** Islah yoluyla dava konusu olmayan (yani başlangıçta dava dilekçesinde hiç bulunmayan) tamamen yeni bir istemin dava kapsamına alınması mümkün değildir (YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ'nin 2018/249 E., 2018/11336 K. sayılı kararı). * **Kira Bedelinin Tespiti Davaları:** YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'nun 2021/267 K. sayılı kararında, kira bedelinin tespiti davalarının bölünemez nitelikte olduğu ve bu tür davalarda fazlaya ilişkin haklar saklı tutulamayacağından ıslah yoluyla bedelin artırılamayacağı belirtilmiştir. Bu, davanın niteliğine göre ıslahın uygulanabilirliğinin farklılaşabileceğini gösterir. Bu hükümler, ıslahın yargılamada esneklik sağlayarak tarafların değişen koşullara veya eksik bildirimlere uyum sağlamasına olanak tanıdığını, ancak bu imkanın sınırsız olmadığını göstermektedir.