Bir kişinin üzerinde veya aracında 'suçüstü' hali kapsamında yapılan aramalarda delillerin hukuka uygunluğu nasıl değerlendirilir? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2016/732 E., 2019/439 K. sayılı kararındaki prensipler ışığında açıklayınız.

CMK'nın 90. maddesi ve 2. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendi, 'suçüstü' halini ve bu halde herkesin geçici olarak yakalama yapabileceğini düzenlemektedir. 'Suçüstü' hali, o sırada işlenmekte olan suçu, henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu veya fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ya da delille yakalanan kimsenin işlediği suçu kapsar (CMK 2/j). **Suçüstü Halinde Arama ve Delillerin Hukuka Uygunluğu:** Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2016/732 E., 2019/439 K. sayılı kararına göre, 'suçüstü' hali söz konusu olduğunda, herhangi bir arama kararı veya yazılı emir gerekmeksizin arama yapılabilir ve elde edilen deliller hukuka uygun kabul edilir. Bu durum, ceza muhakemesinin amacının maddi gerçeğe ulaşmak olması ve suç delillerinin kaybolmasını veya bozulmasını engellemek zorunluluğundan kaynaklanır. Kararda belirtilen prensipler şunlardır: 1. **Kolluğun Yakalama ve Koruma Görevi:** 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu (PVSK) Ek 4 ve Ek 6. maddeleri gereği, suçla karşılaşan kolluk, olay yerinde kişilerin ve toplumun sağlığına, vücut bütünlüğüne veya malvarlığına zarar gelmemesi ve suçun delillerinin kaybolmaması ya da bozulmaması için derhal gerekli tedbirleri almakla görevlidir. Bu tedbirler kapsamında, yakaladığı kişi ya da kişilerin kaba üst aramasını yapabilir. 2. **Yoklama Biçiminde Kontrol / Kaba Üst Araması:** Yakalama sonrası, kişinin kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önlemek amacıyla tedbir olarak yapılan 'kaba üst araması' veya 'yoklama biçiminde kontrol' bir arama işlemi olarak kabul edilmez ve bu nedenle arama prosedürüne uyulmasına gerek yoktur (HMK 90/4). Ancak bu yoklama, kişinin kıyafetlerinin tamamen çıkarılması veya beden çukurlarının aranması boyutuna varmamalıdır. 3. **Görünür Haldeki Deliller:** Araçta dışarıdan bakıldığında görünen suç konusu eşyaların (örn: uyuşturucu madde) ele geçirilmesi 'arama' olarak değerlendirilmez, zira 'arama' gizli olanı ortaya çıkarma faaliyetidir. Bu durumdaki el koyma hukuka uygundur. 4. **Derhal Cumhuriyet Savcısına Bildirim:** Suçüstü halinde, kolluk elde ettiği suç konusu eşyaları muhafaza altına aldıktan sonra, uyguladığı tedbirleri ve somut olayı derhal Cumhuriyet savcısına bildirmeli ve onun talimatları doğrultusunda soruşturma işlemlerini sürdürmelidir (PVSK Ek 6). 5. **Önleme Araması Kararının Varlığına Rağmen Suçüstü Hali:** Kararda, sanık Erdal'ın üzerinde ve aracında yapılan arama sonucu ele geçirilen uyuşturucu maddenin hukuka aykırı yöntemle elde edildiği bozan bozma kararının aksine, sanık Erdal'dan madde aldığı tespit edilen yaşı küçük tanık S. Serbest'in elindeki uyuşturucu maddenin ele geçirilmesinde suçüstü halinin kesilmediği ve bu işlemlerin hukuka uygun olduğu kabul edilmiştir. Yani, somut olayda suçüstü hali oluştuğu için, ayrıca bir önleme araması kararına dayanılması veya bu kararın hukuka uygunluğu sorgulanması gereksiz hale gelmiştir. Bu prensipler, 'suçüstü' halinin delil elde etmedeki istisnai önemini ve bu durumda kolluğa tanınan yetkilerin sınırlarını belirlemektedir.