HMK m. 176'ya göre, ıslah, tarafların yaptığı 'usul işlemlerini' düzeltebilir. Tarafların mahkeme dışında yaptıkları 'maddi hukuk işlemleri' (örneğin, sulh, ibra, feragat) ıslahla düzeltilebilir mi?

Hayır, düzeltilemez. Islahın konusu, HMK m. 176'da açıkça belirtildiği gibi, tarafların 'yapmış olduğu usul işlemleri'dir. Usul işlemleri, davanın açılması, yürütülmesi ve sona erdirilmesi sürecinde, mahkemeye yönelik olarak yapılan işlemlerdir (dava dilekçesi, cevap dilekçesi, delil bildirme vb.). Maddi hukuk işlemleri ise, tarafların özel hukuktan doğan hak ve borçlarını doğrudan etkileyen, mahkeme dışında dahi sonuç doğuran irade beyanlarıdır. Davadan feragat (HMK m. 307), davayı kabul (HMK m. 308) ve sulh (HMK m. 313) gibi işlemler, her ne kadar dava içinde yapılsalar da, esasa ilişkin hakkı sona erdirdikleri için nitelik olarak maddi hukuk işlemidirler. Bu işlemler, kesin hüküm gibi sonuç doğururlar ve yapıldıktan sonra kural olarak geri alınamazlar. YİBGK-K.2019/3 kararının ilgili bölümünde de belirtildiği gibi, 'hak ve alacağı bu sürecin dışında ortadan kaldırmış olan işlemlerin, yani maddi hukuk işlemlerinin ıslah yoluyla düzeltilebilmesi olanaklı değildir.' Bu nedenle, davadan feragat eden bir taraf, sonradan bu feragat işlemini ıslah ederek geri alamaz.