Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasında 'agresif ve saygısız davranışlar' ile 'eşe hakaret etme veya ailesinin hakaret etmesine sessiz kalma' fiillerinin boşanma sebebi olarak kabul edilme kriterlerini ve Yargıtay içtihatları ışığında kusur belirlemesindeki rollerini açıklayınız.
Şiddetli geçimsizlik (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) nedeniyle boşanma davasında, eşler arasındaki karşılıklı saygı ve anlayış esastır. 'Agresif ve saygısız davranışlar' ile 'eşe hakaret etme veya ailesinin hakaret etmesine sessiz kalma' fiilleri, bu temel prensipleri ihlal ederek evlilik birliğini temelinden sarsan ve boşanmaya neden olan kusurlu davranışlar olarak kabul edilir. **1. Agresif ve Saygısız Davranışlar:** * **Kriterler:** Eşlerden birinin diğerine karşı sürekli olarak öfkeli, saldırgan tutum sergilemesi, küçük düşürücü veya aşağılayıcı ifadeler kullanması, kişisel sınırları ihlal etmesi gibi davranışlar bu kapsamdadır. Bu davranışlar, eşler arasındaki iletişim ve duygusal bağı zedeler, ortak hayatı çekilmez hale getirir. * **Yargıtay İçtihadı:** YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2017/3388 K. sayılı kararında, 'Kadının agresif olduğu ve eşine karşı saygısız davrandığı hallerde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır' denilerek, bu tür davranışların doğrudan boşanma sebebi olduğu kabul edilmiştir. **2. Eşe Hakaret Etme veya Ailesinin Hakaret Etmesine Sessiz Kalma:** * **Kriterler:** * **Eşe Hakaret Etme:** Bir eşin diğer eşe karşı sözlü veya yazılı olarak onurunu zedeleyici, aşağılayıcı veya küfürlü ifadeler kullanması. Bu, kişilik haklarına doğrudan bir saldırıdır. * **Ailesinin Hakaretine Sessiz Kalma:** Eşlerden birinin kendi ailesinin, diğer eşe yönelik hakaret veya kötü muamelelerine karşı pasif kalması, duruma müdahale etmemesi veya karşı çıkmaması da kusurlu bir davranıştır. Evlilik birliği, eşleri birbirlerine karşı saygısız tutumlara karşı koyma yükümlülüğü altına sokar. * **Yargıtay İçtihatları:** * YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2017/3565 K. sayılı kararı: 'Kadının, annesinin evliliğe müdahalesine izin vermesi ortak hayatı temelinden sarsacak ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik olarak kabul edilmiştir.' * YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2017/3009 K. sayılı kararı: 'Davalı erkeğin ailesinin evliliğe müdahalesine sessiz kaldığı ve bağımsız konut açmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir.' * YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2017/11348 K. sayılı kararı: 'Davacı kadının ailesinin eşine hakaretine sessiz kaldığı boşanmaya sebebiyet veren olaylarda davalı erkeğin ağır kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.' **Kusur Belirlemesindeki Rolü:** Bu tür davranışlar, mahkemece boşanmaya sebep olan olaylarda eşlerin kusur oranını belirlemede önemli rol oynar. Genellikle bu fiilleri gerçekleştiren eşin kusurlu, pasif kalan eşin ise daha az kusurlu olduğu kabul edilir. Ağır veya tam kusurlu olan eşin boşanma davası reddedilebilir veya diğer eş lehine maddi/manevi tazminata hükmedilebilir.