Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinde düzenlenen 'anlaşmalı boşanma' halinde evlilik birliğinin temelden sarsılmış sayılması için hangi şartlar aranır? Ayrıca, bu durumda 'tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı' hükmünün uygulanıp uygulanmayacağını açıklayınız.
Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası (MK 166/3) uyarınca, 'anlaşmalı boşanma' halinde evlilik birliğinin temelden sarsılmış sayılması için özel şartlar aranır: 1. **Evliliğin Süresi:** Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. 2. **Başvuru Şekli:** Eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı boşanma davasını diğer eşin kabul etmesi gerekir. 3. **Hakimin Bizzat Dinlemesi:** Hakim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Bu, irade fesadı hallerinin (hata, hile, korkutma) bulunmadığından emin olmak içindir. 4. **Mali Sonuçlar ve Çocukların Durumu Hakkında Anlaşma:** Boşanmanın mali sonuçları (tazminat, nafaka) ile çocukların durumu (velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası) hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi hakim uygun bulmalıdır. 5. **Hakimin Değişiklik Yetkisi:** Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmolunur. Eğer taraflar hakimin yaptığı değişiklikleri kabul etmezlerse, anlaşmalı boşanma kararı verilemez ve dava çekişmeliye dönüşebilir. **'Tarafların İkrarlarının Hakimi Bağlamayacağı' Hükmünün Uygulanması:** Anlaşmalı boşanma halinde, TMK madde 166/3'te açıkça belirtildiği üzere, 'Bu halde tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.' (HMK 188/2'ye paralel bir istisnadır). * **Normal Durumda:** HMK madde 188/2 uyarınca, bir davanın ispatı için ikrarın yeterli olmadığı veya ikrarın hukuki yararı bulunmayan hallerde (örn. boşanma, nesep gibi kamu düzenini ilgilendiren davalar), tarafların ikrarları hakimi bağlamaz. Hakim, ikrara rağmen delil toplamaya devam edebilir ve ikrarın aksine karar verebilir. * **Anlaşmalı Boşanmada İstisna:** Ancak anlaşmalı boşanmada, tarafların evlilik birliğinin temelden sarsıldığına ilişkin beyanları ve boşanmanın fer'ileri üzerindeki anlaşmaları, hakimi bağlar. Hakim, bu anlaşmanın hukuka ve çocukların üstün yararına uygunluğunu denetledikten sonra, tarafların boşanma iradesi ve fer'iler üzerindeki anlaşmalarını dikkate almak zorundadır. Bu durum, anlaşmalı boşanmanın hızlı ve kolay bir yol olmasını sağlar, aksi halde her anlaşmalı boşanma davasında hakimin kusur araştırması yapması gerekirdi.