HMK madde 176'da düzenlenen 'Islahın Kapsamı ve Sayısı' nasıl sınırlandırılmıştır? Bu sınırlamanın amacı nedir ve sonuçları nelerdir?
HMK madde 176, ıslahın kapsamını ve sayısını net bir şekilde sınırlandırmıştır: 1. **Kapsam (HMK 176/1):** Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini **kısmen veya tamamen** ıslah edebilir. Bu, davacı veya davalının dilekçelerinde belirttiği vakıaları, dava konusunu (talep sonucunu) değiştirebilmesi, delil listesini sunabilmesi gibi usul işlemlerini kapsar. Ancak, ıslahın maddi hukuk işlemlerini (örn. davadan feragat, sulh, kabul) düzeltemeyeceği veya belirli hukuki sonuçlar doğuran usul işlemlerini (örn. ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi raporları) geçersiz kılamayacağı da unutulmamalıdır (YİBGK-K.2019/3). 2. **Sayısı (HMK 176/2):** Aynı davada, taraflar ancak **bir kez** ıslah yoluna başvurabilir. Bu, her bir taraf için ayrı ayrı geçerli olup, bir tarafın kendi hakkını bir kez kullanabileceği anlamına gelir. **Sınırlamanın Amacı:** Bu sınırlamanın temel amacı, ıslah hakkının kötüye kullanılmasını ve yargılamanın gereksiz yere uzamasını engellemektir. Islah, davaların daha hızlı ve ekonomik bir şekilde çözümlenmesine yardımcı olmak üzere tasarlanmış istisnai bir hak olsa da, sınırsız kullanımı yargılama sürecini sürüncemede bırakabilir ve karşı tarafın savunma haklarını zedeleyebilir. Bu nedenle kanun koyucu, hakkın bir kez kullanılmasına izin vererek tarafları dikkatli davranmaya ve bu imkanı iyi değerlendirmeye teşvik etmiştir (HMK 176 Gerekçesi, YİBGK-K.2019/3). **Sınırlamanın Sonuçları:** * Bir kez ıslah hakkı kullanılıp tüketildikten sonra, aynı davada ikinci kez ıslah talebinde bulunulması mümkün değildir. Mahkeme, ikinci ıslah talebini kendiliğinden reddeder (YİBGK-K.2019/3). * YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ'nin 2021/9897 E., 2021/14096 K. sayılı kararında, 'davaların yığılması' ilkesi kapsamında farklı alacak kalemleri için ayrı ayrı ıslah dilekçesi verilmesinin mümkün olduğu, bunun tek ıslah hakkını ihlal etmediği belirtilmiştir. Ancak, YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ'nin 2014/7935 E., 2015/1026 K. sayılı kararında ise aynı dava içinde ikinci bir ıslah dilekçesiyle kira tazminatı talep edilmesinin HMK 176/2'ye aykırı olduğu ve dikkate alınamayacağı hükme bağlanmıştır. Bu durum, 'aynı alacak kaleminin' iki kez artırılamayacağı anlamına gelir.