Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/223 sayılı kararında, 'İkna suretiyle irtikap' suçunun unsurları bağlamında mahkeme kalemindeki bir katibin 'ilam harcı' adı altında fazla para tahsil etmesi eylemi nasıl değerlendirilmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #296319

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/223 sayılı kararında, 'İkna suretiyle irtikap' suçunun unsurları bağlamında, mahkeme kaleminde ilam sureti almak için gelen vatandaşa gerçeğe aykırı olarak 'Önce 150 TL ilâm harcı vermeniz gerekiyor' diyen kalem müdürünün eylemi örnek olarak verilerek ikna suretiyle irtikap suçunu oluşturduğu belirtilmiştir. Bu örnek, ikna suretiyle irtikap suçunun somut bir uygulama alanını göstermektedir. Kararda, ikna suretiyle irtikabın varlığı için şu unsurların gerçekleştiği vurgulanmıştır: 1. **Kamu Görevlisinin Konumu:** Kalem müdürü, görevi gereği mahkeme işlemleri hakkında bilgi sahibi olan ve vatandaşlar tarafından güvenilen bir kamu görevlisidir. 2. **Görevinin Sağladığı Güveni Kötüye Kullanma:** Kalem müdürü, vatandaşın hukuki bilgisizliğinden veya kamu görevinin sağladığı güvenden yararlanarak, ödenmesi gerekmeyen veya daha az miktarda ödenmesi gereken bir harcı 'yasal zorunluluk' gibi göstererek hileli davranışta bulunmuştur. 3. **Hileli Davranışla İkna:** Vatandaş, kamu görevlisinin beyanına inanarak, aslında yasal bir zorunluluk olmayan bir ödemeyi yapmak zorunda olduğuna ikna olmuştur. Burada kalem müdürünün eylemi, aktif bir aldatma (hile) içermektedir; yani sadece bir hatadan yararlanma değil, aktif olarak yanlış bilgi verme söz konusudur. Sonuç olarak, kalem müdürünün bu eylemi, görevinin sağladığı güveni kötüye kullanarak hileli davranışlarla menfaat temin etmesi nedeniyle ikna suretiyle irtikap suçunu oluşturmuştur.