Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasında 'agresif ve saygısız davranışlar' ile 'eşe hakaret etme veya ailesinin hakaret etmesine sessiz kalma' fiillerinin boşanma sebebi olarak kabul edilme kriterlerini ve Yargıtay içtihatları ışığında kusur belirlemesindeki rollerini açıklayınız.
Şiddetli geçimsizlik (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) nedeniyle boşanma davasında, eşler arasındaki karşılıklı saygı ve anlayış esastır. 'Agresif ve saygısız davranışlar' ile 'eşe hakaret etme veya ailesinin hakaret etmesine sessiz kalma' fiilleri, bu temel prensipleri ihlal ederek evlilik birliğini temelinden sarsan ve boşanmaya neden olan kusurlu davranışlar olarak kabul edilir. **1. Agresif ve Saygısız Davranışlar:** * **Kriterler:** Eşlerden birinin diğerine karşı sürekli olarak öfkeli, saldırgan tutum sergilemesi, küçük düşürücü veya aşağılayıcı ifadeler kullanması, kişisel sınırları ihlal etmesi gibi davranışlar bu kapsamdadır. Bu davranışlar, eşler arasındaki iletişim ve duygusal bağı zedeler, ortak hayatı çekilmez hale getirir. * **Yargıtay İçtihadı:** YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2017/3388 K. sayılı kararında, 'Kadının agresif olduğu ve eşine karşı saygısız davrandığı hallerde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır' denilerek, bu tür davranışların doğrudan boşanma sebebi olduğu kabul edilmiştir. **2. Eşe Hakaret Etme veya Ailesinin Hakaret Etmesine Sessiz Kalma:** * **Kriterler:** * **Eşe Hakaret Etme:** Bir eşin diğer eşe karşı sözlü veya yazılı olarak onurunu zedeleyici, aşağılayıcı veya küfürlü ifadeler kullanması. Bu, kişilik haklarına doğrudan bir saldırıdır. * **Ailesinin Hakaretine Sessiz Kalma:** Eşlerden birinin kendi ailesinin, diğer eşe yönelik hakaret veya kötü muamelelerine karşı pasif kalması, duruma müdahale etmemesi veya karşı çıkmaması da kusurlu bir davranıştır. Evlilik birliği, eşleri birbirlerine karşı saygısız tutumlara karşı koyma yükümlülüğü altına sokar. * **Yargıtay İçtihatları:** * YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2017/11348 K. sayılı kararında, 'Davacı kadının ailesinin eşine hakaretine sessiz kaldığı boşanmaya sebebiyet veren olaylarda davalı erkeğin ağır kusurlu olduğu anlaşılmaktadır' tespiti yapılmıştır. Bu, ailesinin hakaretine sessiz kalan eşin de kusurlu olduğunu, ancak diğer eşin daha ağır kusurlu olabileceğini göstermektedir. * YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2018/8793 K. sayılı kararında, 'Kadının eşine hakaret ettiği, davacı erkeğin ise eşine ve ailesine hakaret ettiği ve evin kilidini değiştirdiği anlaşılmaktadır. Gerçekleşen bu duruma göre evlilik birliğinin sarsılmasına sebebiyet veren olaylarda davacı-karşı davalı erkeğin ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir.' denilerek, hakaretin kusur belirlemesindeki etkisi vurgulanmıştır. * YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ'nin 2018/8072 K. sayılı kararında, davacı-karşı davalı erkeğin eşine hakaret ettiği ve ailesinin evliliğe müdahalesine, eşine tehdit ve hakarette bulunmasına sessiz kaldığı kusur olarak belirlenmiştir. **Kusur Belirlemesindeki Rolü:** Bu tür davranışlar, mahkemece boşanmaya sebep olan olaylarda eşlerin kusur oranını belirlemede önemli rol oynar. Genellikle bu fiilleri gerçekleştiren eşin kusurlu, pasif kalan eşin ise daha az kusurlu olduğu kabul edilir. Ağır veya tam kusurlu olan eşin boşanma davası reddedilebilir veya diğer eş lehine maddi/manevi tazminata hükmedilebilir.