HMK madde 176 bağlamında, 'davanın tamamen ıslahı' ile 'kısmen ıslah' arasındaki farkları, her bir ıslah türünün taraflara sağladığı imkanları ve sonuçlarını açıklayınız.
HMK madde 176'da ıslah, 'davanın tamamen ıslahı' ve 'kısmen ıslah' olmak üzere iki türe ayrılmıştır. Her bir türün kapsamı ve sonuçları farklıdır: **1. Davanın Tamamen Islahı (HMK m. 180):** * **Tanım:** Davacının, dava dilekçesinin verilmesi de dahil olmak üzere, o ana kadar yapılan tüm usul işlemlerini yapılmamış sayılmasını talep ettiği ıslah türüdür (YİBGK-K.2019/3). Adeta yargılamanın en başına dönülür. * **Kim Yapabilir:** Sadece davacı tarafından yapılabilir. Davalı, dava dilekçesinin verilmesi dâhil tüm usul işlemlerinin yapılmamış sayılmasını sağlayamayacağından, tam ıslah yapamaz. * **Sağladığı İmkanlar:** Davacı, yeni bir dava dilekçesi hazırlayarak dava sebebini, talep sonucunu tamamen değiştirebilir, genişletebilir veya baştan yeni vakıalar ileri sürebilir. Bu durumda, önceki dava dilekçesindeki talep içeriği değil, ıslah yoluyla açıklanan yeni talep içeriği dikkate alınır. * **Sonuçları:** Davanın tamamen ıslahı üzerine bakılan dava, eski (ilk açılan) davanın bir devamı niteliğindedir. Bu nedenle yeniden başvurma harcı ve peşin karar ve ilâm harcı alınmaz; zamanaşımı kesilmesi ilk davanın açıldığı tarihten itibaren devam eder (YİBGK-K.2019/3). Davacı, bir hafta içinde yeni dava dilekçesini sunmazsa, ıslah yapılmamış sayılır ve davaya mevcut haliyle devam edilir (HMK 180). **2. Kısmen Islah (HMK m. 181):** * **Tanım:** Davada yapılmış olan belli bir usul işleminin düzeltilmesi ve bundan sonraki usul işlemlerinin (ıslah edilen usul işlemiyle ilgili oldukları ölçüde) yapılmamış sayılmasıdır (YİBGK-K.2019/3). * **Kim Yapabilir:** Hem davacı hem de davalı tarafından yapılabilir. * **Sağladığı İmkanlar:** Davacı, talep sonucunu (müddeabihi) artırabilir, talep sonucunu terditli hale dönüştürebilir veya daraltabilir. Davalı ise savunmasını genişletebilir, değiştirebilir veya daha önce ileri sürülmemiş bir def'i (örneğin zamanaşımı defi) ileri sürebilir (YİBGK-K.2019/3). Ancak, dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline yasal olanak yoktur (YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ Esas : 2018/249 Karar : 2018/11336). * **Sonuçları:** Kısmen ıslah eden tarafa, ıslah ettiği usul işlemini yapması için bir haftalık süre verilir. Bu süre içinde işlem yapılmazsa, ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir (HMK 181). **Farklar ve Önemli Detaylar:** * **Kapsam:** Tam ıslah tüm usul işlemlerini kapsarken, kısmi ıslah belirli bir veya birkaç usul işlemini hedefler. * **Davalı Yönünden:** Davalı tarafça gerçekleştirilecek olan ıslah, savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yoluyla daima kısmen ıslah olacaktır, zira davalı dava dilekçesinin verilmesi dahil tüm usul işlemlerini geçersiz kılamaz (YİBGK-K.2019/3). * **Ek Dava Niteliği:** Kısmi davada dava konusu edilmemiş olan alacak kısmının ıslah yoluyla davaya dahil edilmesi kısmi ıslah türüdür. Ancak, YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİ'nin 2014/21090 E., 2014/17659 K. sayılı kararında kısmi davada fazlaya dair hakkını saklı tutmayan davacının ıslah yoluyla fazla alacağı talep edemeyeceği belirtilmiştir. Bu durum, ıslahın ek dava niteliği taşıyan talep artışlarında dahi belirli şartlara tabi olduğunu gösterir.