Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasında, tarafların ikrarlarının hakimi bağlamaması kuralının istisnası nedir ve hangi koşullarda uygulanır?

Boşanma davalarında, tarafların ikrarlarının (kabul beyanlarının) hakimi bağlamaması kuralı, kamu düzenini ilgilendiren boşanma kurumunun kötüye kullanılmasını önlemeyi amaçlar. Bu kuralın tek istisnası, Medeni Kanun m. 166/3'te düzenlenen 'anlaşmalı boşanma' halidir. Bu fıkranın son cümlesinde 'Bu halde tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz' denilerek, anlaşmalı boşanmanın bu genel kuralın dışında tutulduğu açıkça belirtilmiştir. Anlaşmalı boşanmada bu kuralın uygulanmamasının koşulları şunlardır: 1) Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması. 2) Eşlerin boşanmak için mahkemeye birlikte başvurması veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi. 3) Hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi. 4) Tarafların boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat) ve çocukların durumu (velayet) hususunda bir anlaşma protokolü sunmaları ve hakimin bu düzenlemeyi uygun bulması. Bu şartlar sağlandığında, tarafların boşanma iradesi ve anlaştıkları konulardaki beyanları hakimi bağlar ve hakim boşanmaya karar verir.