Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 8. maddesinde sayılan ve 'karar alınmadan arama yapılabilecek haller' nelerdir? Bu yönetmelik hükmünün yasal dayanağı ve hukuki geçerliliği konusunda YCGK 2019/439 sayılı kararında ne gibi değerlendirmeler yapılmıştır?

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 8. maddesi, hakkında yakalama emri bulunan kişinin yakalandığında üst araması, gözaltına alınan kişinin nezarethaneye konmadan önce aranması, suçüstü halinde yapılan aramalar gibi durumlarda karar alınmaksızın arama yapılabileceğini düzenler. YCGK 2019/439 sayılı kararında, bu yönetmeliğin hukuki geçerliliği ve yasal dayanağı etraflıca tartışılmıştır. Kararda, yönetmeliklerin Anayasa m. 124 uyarınca kanunların uygulanmasını göstermek amacıyla ve kanunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarılabileceği belirtilmiştir. Yönetmeliğin 8. maddesindeki düzenlemelerin, CMK, PVSK ve diğer ilgili kanunlardaki (yakalama, suçüstü, meşru müdafaa gibi) hükümlere dayandığı, bu kanunları açıklayıcı ve uygulamayı kolaylaştırıcı nitelikte olduğu kabul edilmiştir. Özellikle, yönetmeliğin 8. maddesinin (f) bendindeki 'suçüstü hâlinde yapılan aramalarda' karar gerekmeyeceği hükmünün, CMK m. 90'daki yakalama ve PVSK'daki suçüstü halinde tedbir alma yetkileriyle uyumlu olduğu ve bu nedenle kanuna aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, yönetmelik tek başına bir yetki kaynağı olmasa da, kanunların izin verdiği istisnai halleri somutlaştıran geçerli bir düzenleme olarak kabul edilmiştir.