Önleme araması kararının hukuki dayanağı ve amacı nedir? YCGK 2019/439 sayılı kararda belirtildiği üzere, konutta önleme araması yapılması mümkün müdür?

Önleme aramasının hukuki dayanağı öncelikli olarak 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun (PVSK) 9. maddesidir. Amacı, henüz işlenmemiş ancak işlenmesi muhtemel bir suçu veya bir tehlikeyi 'önlemektir'. Adli aramadan farklı olarak, ortada somut bir suç şüphesi yoktur; milli güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık veya ahlakın korunması gibi genel ve soyut tehlikelerin bertaraf edilmesi hedeflenir. YCGK 2019/439 sayılı kararının detaylı analizinde de vurgulandığı gibi, önleme araması yapılabilecek yerler PVSK m. 9'da sınırlı olarak sayılmıştır (toplantı ve gösteri yürüyüşü yapılan yerler, halkın topluca bulunduğu yerler, umuma açık yerler vb.). Bu yerler arasında 'konut' bulunmamaktadır. Kararda da açıkça belirtildiği üzere, 'Konutta, yerleşim yerinde, kamuya açık olmayan işyerlerinde ve eklentilerinde hiçbir şekilde önleme araması yapılması mümkün olmayıp bu yerlerde şartları varsa ancak adli arama yapılabilir.' Bu, Anayasa'nın 21. maddesi ile korunan konut dokunulmazlığının güçlü bir güvence altında olmasının bir sonucudur.