Islah yoluyla, boşanma davasına yeni bir hukuki sebep (örneğin, haysiyetsiz hayat sürme) eklenebilir mi? Bu tür bir ıslah harca tabi midir? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2018/1484 sayılı kararı bu konuyu nasıl açıklamıştır?

Evet, eklenebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2018/1484 E., 2018/8676 K. sayılı kararına göre, taraflar ıslah yoluyla (HMK m. 176) davanın hukuki sebebini genişletip değiştirebilirler. Davalı-davacı erkeğin, başlangıçta zina sebebine dayalı davasını, sonradan haysiyetsiz hayat sürme ve pek kötü veya onur kırıcı davranış sebeplerini de kapsayacak şekilde ıslah etmesi geçerli kabul edilmiştir. Bu tür bir ıslah, yani dava sebebinin değiştirilmesi veya yeni bir hukuki sebep eklenmesi, harca tabi değildir. Kararda, ne HMK'da ne de Harçlar Kanunu'nda 'ıslah harcı' diye bir harç türü bulunmadığı vurgulanmıştır. Harç, ancak ıslah sonucunda dava konusunun miktar veya değeri artarsa, bu artan kısım için söz konusu olur. Sadece hukuki sebebin değiştirilmesi için harç yatırılması gerekmez. Mahkemenin, harç yatırılmadığı gerekçesiyle ıslahı geçersiz sayması bu nedenle hukuka aykırı bulunmuştur.