Maddi hataların düzeltilmesi (HMK m. 183) ile ıslah (HMK m. 176) arasındaki temel fark nedir? Tarafların dilekçelerindeki açık yazı ve hesap hatalarının düzeltilmesi için ıslaha başvurulması gerekir mi?

Maddi hataların düzeltilmesi ile ıslah arasındaki temel fark, düzeltilen hatanın niteliğindedir. Islah, bir tarafın iradesindeki bir hatayı veya eksikliği düzelterek, iddiasını, savunmasını veya talebini esastan değiştirmesine olanak tanır. Örneğin, dava sebebini veya talep miktarını değiştirmek bir irade değişikliğidir ve ıslah gerektirir. Maddi hataların düzeltilmesi (HMK m. 183) ise, tarafın iradesi ile beyanı arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan, kasıtlı olmayan, açık ve bariz hataları (lapsus calami) düzeltmeye yarar. Örneğin, 100.000 TL yazılacakken yanlışlıkla 10.000 TL yazılması, bir parsel numarasının veya tarihin yanlış yazılması gibi. YİBGK-K.2019/3 kararının ilgili bölümünde de belirtildiği gibi, bu tür açık yazı ve hesap hataları maddi hata olup, 'karar verilinceye kadar her zaman düzeltilebilmesi mümkün olduğundan, bu tür hatalar açısından ıslaha başvurmaya ihtiyaç yoktur'. Islah hakkı davada bir kez kullanılabilen değerli bir hak olduğu için, basit maddi hatalar için bu hakkın tüketilmesi gerekmez.