Bir davanın ön inceleme aşamasında, mahkemenin öncelikle dosya üzerinden karar vereceği hususlar nelerdir?

HMK m. 138/1 ve m. 137/1'e göre, mahkeme öncelikle 'dava şartları' ve 'ilk itirazlar' hakkında dosya üzerinden karar verir. Dava şartları HMK m. 114'te (yargı yolu, görev, yetki, hukuki yarar, derdestlik vb.), ilk itirazlar ise HMK m. 116'da (kesin yetki hali dışındaki yetki itirazı, tahkim itirazı vb.) sayılmıştır. Hakim, bu usuli engellerin varlığını öncelikle dosya üzerinden inceler ve eğer bu konularda karar vermek için tarafları dinlemesi gerekmiyorsa, duruşma açmadan da bu konularda karar verebilir.