Bir davada, taraflardan birinin talebi olmamasına rağmen, hakimin hukuki sebebi yanlış belirtilen bir iddiayı doğru hukuki sebebe dayandırarak karar vermesi mümkün müdür? HMK bu konuda hakime ne gibi bir görev yükler?

Evet, mümkündür ve hatta bu hakimin görevidir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2019/4809 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, HMK m. 33 uyarınca hakim, tarafların bildirdiği maddi vakıalar ve talep sonucuyla bağlıdır, ancak bu vakıalara uygulanacak hukuk kurallarını kendisi bulup uygulamakla yükümlüdür. Buna 'hukukun re'sen uygulanması' ilkesi denir. Taraflar hukuki sebebi hiç göstermemiş veya yanlış göstermiş olsalar bile, hakim somut olaya uyan doğru kanun hükmünü bularak uyuşmazlığı çözmek zorundadır.