HMK m. 137 ve 140 uyarınca usulüne uygun bir ön inceleme duruşması yapılmadan tahkikat aşamasına geçilip keşif gibi delil toplama işlemlerinin yapılması mümkün müdür? Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/688 E. sayılı kararının bu konudaki emredici nitelikteki tespiti nedir?

Hayır, mümkün değildir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/688 E. sayılı kararında vurgulandığı üzere, HMK m. 137/2'deki 'ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği ve tahkikat için duruşma günü verilemeyeceği' hükmü emredici niteliktedir. Mahkemenin, usulüne uygun bir ön inceleme duruşması yapmadan, tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı hususları tespit etmeden doğrudan tahkikat aşamasına geçmesi ve bu aşamada delil toplaması (örneğin keşif yapması) usule aykırıdır ve bozma nedenidir. Bu kural, yargılamanın gereksiz uzamasını engelleme ve davanın başında uyuşmazlığın çerçevesini netleştirme amacını taşır.