HMK m. 138, mahkemeye dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verme yetkisi tanımaktadır. Bu yetki, dilekçeler teatisi aşaması tamamlanmadan kullanılabilir mi? Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2017/16071 E. sayılı kararı bu konuda nasıl bir ilke ortaya koymaktadır?

Hayır, kullanılamaz. HMK m. 138'in tanıdığı yetki, dilekçeler teatisi (HMK m. 126-136) aşamasının tamamlanmasını ortadan kaldırmaz. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (E. 2017/16071, K. 2017/17590), HMK m. 137'ye atıf yaparak ön incelemenin ancak dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacağını vurgulamıştır. Dolayısıyla, mahkemenin dava şartı yokluğundan (örneğin hukuki yarar yokluğu) dosyayı usulden reddetmesi için dahi öncelikle dava dilekçesini davalıya tebliğ edip cevap sürelerini beklemesi ve dilekçeler teatisi aşamasını tamamlaması gerekir. Bu aşama tamamlanmadan verilen bir usulden ret kararı, hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlali anlamına gelir.