HMK m. 29'daki dürüstlük kuralı ile HMK m. 31'deki hakimin davayı aydınlatma ödevi arasında nasıl bir denge kurulmalıdır?

Bu iki ilke arasında dikkatli bir denge kurulmalıdır. Tarafların dürüst davranma ve vakıaları doğru açıklama yükümlülüğü (m. 29), hakimin tarafların yerine geçip onlar adına iddia ve savunma yaratmasını engeller. Ancak, tarafların dürüstçe sunduğu beyanlarda bir belirsizlik veya çelişki varsa, hakimin maddi gerçeğe ulaşma hedefi doğrultusunda davayı aydınlatma ödevi (m. 31) devreye girer. Hakim, dürüstlük kuralını ihlal etmeyen tarafın beyanlarındaki eksiklikleri veya belirsizlikleri gidermek için soru sorabilir, ancak tarafın hiç ileri sürmediği bir vakıayı veya delili ona hatırlatamaz.