HMK Madde 29'un gerekçesinde, dürüstlük kuralının ihlali halinde 'işlemin hukuki sonuç doğurmasının mahkemece önleneceği' belirtilmiştir. Bu 'önleme' yetkisi, hakime hangi tür müdahale imkanları tanır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #294461

Hakimin bu 'önleme' yetkisi, dürüstlük kuralına aykırı işlemin niteliğine göre farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bu yetki, hakime şu müdahale imkanlarını tanır: 1) Delilin Reddi: Dürüstlük kuralına aykırı olarak elde edilmiş veya sunulmuş bir delilin (örneğin, hukuka aykırı ses kaydı, sahte belge) değerlendirme dışı bırakılması. 2) Beyanın Dikkate Alınmaması: Gerçeğe aykırı olduğu anlaşılan veya yanıltma amacı taşıyan taraf beyanlarına itibar edilmemesi. 3) Sürenin Geçersiz Sayılması: Karşı tarafı yanıltarak veya usulsüz tebligatla kazanıldığı anlaşılan bir sürenin (örneğin, cevap veya temyiz süresinin kaçırılması) geçersiz sayılarak, karşı tarafa yeni bir süre verilmesi. 4) Talebin Reddi: Dürüstlük kuralına aykırı bir talebin (örneğin, hakkın kötüye kullanılması niteliğindeki bir fesih veya tahliye talebinin) reddedilmesi. 5) Yargılama Giderlerine Hükmetme: Kurala aykırı davranış nedeniyle oluşan ek masrafların, HMK m. 327 uyarınca o tarafa yükletilmesi. Kısacası hakim, dürüstlük kuralını ihlal eden usul işlemini yok sayma veya hukuki sonuçlarını ortadan kaldırma yetkisine sahiptir.