Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2014/22376 E. sayılı kararında, ön inceleme duruşması yapılmamasının 'hukuki dinlenilme hakkı' ihlali sayılacağı belirtilmiştir. Basit yargılama usulünde ön inceleme duruşmasının zorunlu olmasının temel sebepleri nelerdir?

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2015/34735 K. sayılı kararı ve HMK m. 320, basit yargılama usulünde dahi ön inceleme duruşmasının (dosya üzerinden karar verilemeyen hallerde) zorunlu olduğunu göstermektedir. Bunun temel sebepleri şunlardır: 1) Hukuki Dinlenilme Hakkı (HMK m. 27): Tarafların iddia ve savunmalarını sözlü olarak dile getirme, hakimin sorularına cevap verme ve uyuşmazlık konularının tespitine doğrudan katılma imkanı bulmaları için duruşma esastır. 2) Uyuşmazlık Konularının Tespiti: HMK m. 320/1 uyarınca hakim, tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı hususları duruşmada yüz yüze ve doğrudan bir iletişimle tek tek tespit eder. Bu, tahkikatın kapsamını belirler. 3) Sulhe Teşvik: HMK m. 320/2'ye göre hakimin tarafları sulhe teşvik etmesi bir görevdir ve bu teşvikin en etkili yapılacağı yer duruşmadır. Bu temel fonksiyonları nedeniyle, ön incelemenin duruşmasız yapılması, bu usul aşamasının amacını boşa çıkarır ve adil yargılanma hakkını ihlal eder.