CMK m. 5/1'in uygulanması için, mahkemenin görevsiz olduğunu 'iddianamenin kabulünden sonra' anlaması gerekmektedir. Mahkeme, görevsiz olduğunu iddianamenin değerlendirilmesi aşamasında (CMK m. 174) fark ederse ne karar vermelidir? İki durum arasındaki farkı açıklayınız.

İki durum arasında önemli bir usuli fark vardır. Eğer mahkeme, görevsiz olduğunu iddianameyi ve eklerini incelediği 15 günlük değerlendirme sürecinde (CMK m. 174) fark ederse, bu durumda 'iddianamenin iadesi' kararı verir. İade gerekçelerinden biri de iddianamenin görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenmemiş olmasıdır (CMK m. 170/3). Bu durumda dosya, yeni bir iddianame düzenlenmesi için savcılığa geri gönderilir. Eğer mahkeme, iddianameyi kabul ettikten sonra, yani kovuşturma evresi başladıktan sonra görevsiz olduğunu anlarsa, bu kez CMK m. 5/1 uyarınca 'görevsizlik kararı' vererek dosyayı doğrudan görevli mahkemeye gönderir. İlk durumda dosya savcılığa, ikinci durumda ise görevli mahkemeye gider. İlk durum kovuşturma başlamadan, ikinci durum ise başladıktan sonra söz konusu olur.