Hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi talebi için bir süre sınırı var mıdır? Hükümlü aleyhine yapılan başvurularda ise durum nedir? Bu ayrımın hukuki gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #294365

Kural olarak, hükümlü lehine (CMK m. 311) yargılamanın yenilenmesi talebi için herhangi bir süre sınırı yoktur. Adli hatanın her zaman düzeltilebilmesi ve maddi gerçeğin üstünlüğü ilkesi bunu gerektirir. Bunun tek istisnası, CMK m. 311/1-f'deki İHAM veya AYM kararına dayalı başvurulardır; bu durumda kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre vardır. Buna karşılık, hükümlü aleyhine (CMK m. 314) yapılacak yargılamanın yenilenmesi talebi, TCK m. 66'da düzenlenen o suça ilişkin 'dava zamanaşımı' süresine tabidir. Bu sürenin geçmesiyle aleyhe başvuru yapılamaz. Bu ayrımın hukuki gerekçesi; lehe başvuruda 'adaletin tecellisi' ve 'lekelenmeme hakkı'nın, aleyhe başvuruda ise 'hukuk güvenliği', 'öngörülebilirlik' ve 'kesin hükmün dokunulmazlığı' ilkelerinin daha ağır basmasıdır. Devlet, sanık aleyhine olan delilleri zamanında toplamakla yükümlüdür ve bu süreyi kaçırdıktan sonra sanığı sürekli bir yargılanma tehdidi altında bırakamaz.