Basit yargılama usulünde (HMK m. 316 vd.), HMK m. 320/1, mahkemeye dosya üzerinden karar verme imkanı tanır. Bu imkan, mahkemenin tarafları hiç duruşmaya davet etmeden davanın esası hakkında karar verebileceği anlamına mı gelir?

Hayır, bu anlama gelmez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2017/17059 E. sayılı kararında açıklandığı üzere, HMK m. 320/1'deki dosya üzerinden karar verme imkanı, ancak 'mümkün olan hallerde' ve 'ön inceleme aşaması' ile sınırlıdır. Ön inceleme işlemleri olan dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilebilir. Ancak bu usuli engeller yoksa, mahkemenin diğer ön inceleme işlemlerini (uyuşmazlık noktalarının tespiti, sulhe teşvik vb.) yapmak ve daha sonra gerekirse tahkikata geçmek için duruşma açması gerekir. Tarafları hiç duruşmaya davet etmeden ve ön inceleme duruşması yapmadan doğrudan davanın esası hakkında (örneğin davanın reddine) karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlalidir.