Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/2170 Esas ve 2017/1928 Karar sayılı kararında, asıl ve karşı davalar ile birleştirilen ek davaların yargılamasında yapılan hatalardan biri olarak 'birleştirilen dosya hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi' ele alınmıştır. Bu durumun HMK m. 297/1-2'deki 'hükmün kapsamı' ile ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #293644

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 05.05.2017 tarihli kararında, asıl dava, karşı dava ve birleştirilmesine karar verilen ek dava dosyası (toplam üç dava) bulunmasına rağmen, mahkemece birleştirilen ek dava dosyası hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi, bozma nedeni olarak ele alınmıştır. Bu durum, 6100 sayılı HMK'nın 'Hükmün Kapsamı' başlıklı 297. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendine aykırılık teşkil etmektedir. Anılan maddeye göre: **HMK m. 297/1-2:** Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekli ve zorunludur. **İlişki ve Açıklama:** Davaların birleştirilmesi kararı, HMK m. 166 uyarınca yargılama safhalarının müşterek cereyan etmesini sağlar, ancak birleştirilen davalar bağımsız kimliklerini korurlar (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E: 2016/27455, K: 2017/9492). Dolayısıyla, mahkeme birleştirdiği tüm davalar için, sanki ayrı ayrı açılmış gibi, her birinin talep sonucu hakkında ayrı ayrı ve açıkça hüküm kurmak zorundadır. Tek bir genel hükümle tüm davaları kapsamak, HMK m. 297'deki hükmün kapsamına ilişkin emredici kurala aykırıdır. Birleştirilen dosya hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi, hükmün açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde olmadığı anlamına gelir ve infazda tereddüt oluşturur. Bu nedenle mahkemece yapılması gereken, açılan üç davanın talepleri incelenerek, hükümde karışıklığa meydan vermeyecek şekilde HMK m. 297'ye uygun karar vermektir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E: 2016/2170, K: 2017/1928, T: 5.05.2017).