Danıştay'ın İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Madde 3 ve 9 çerçevesinde, idari davaların adli yargıda açılması durumunda izlenecek süreci ve yargı yolu yanlışlığına ilişkin mahkemelerin görevini değerlendiriniz.

İYUK m. 3'e göre idari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. İYUK m. 9 ise 'Görevli Olmayan Yerlere Başvurma'yı düzenler ve çözümlenmesi Danıştay, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girmesine karşın, adli yargı yerlerine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi durumunda izlenecek süreci belirler. **Süreç ve Mahkemelerin Görevi:** 1. **Yargı Yolu Yanlışlığı:** Bir davanın adli yargı yerlerine açılmasına karşın, esasen idari yargının görev alanına girmesi durumu 'yargı yolu yanlışlığı' olarak adlandırılır. Bu durum, kamu düzenine ilişkin olup, taraflarca yargılama sonuna kadar ileri sürülebileceği gibi, mahkemelerce de kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi zorunludur (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E: 2015/4326, K: 2017/1350; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2014/10-208, K: 2014/138). 2. **Görevsizlik Kararı:** Adli yargı mahkemesi, davanın idari yargının görev alanına girdiğini tespit ettiğinde 'görevsizlik kararı' verir. Bu karar, yargı yolunu değiştirici niteliktedir (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E: 2015/4326, K: 2017/1350). 3. **Dosyanın Gönderilmesi:** Hukuk mahkemesince görevsizlik kararı verilirken, ayrıca, idari yargı düzenindeki hangi mahkemenin görevli olduğu ve dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesi yönünde hüküm kurulması olanaksızdır (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E: 2015/4326, K: 2017/1350; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2014/10-208, K: 2014/138). İYUK'ta, adli yargı mercilerince verilecek görevsizlik kararı üzerine dosyanın ilgili mahkemeye doğrudan gönderilmesine ilişkin bir kural bulunmamaktadır (Danıştay 14. Daire, E: 2011/6523, K: 2012/383). 4. **Ek Süre ve Başvuru Tarihi:** İYUK m. 9/1'e göre, adli yargı yerlerinde açılan davaların görev yönünden reddi halinde, bu kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren 30 gün içinde görevli idari mahkemede dava açılabilir. Görevsiz yargı merciine başvurma tarihi, idari yargı mahkemesine başvurma tarihi olarak kabul edilir. Bu, hak düşürücü sürenin korunmasını amaçlayan bir düzenlemedir (Danıştay 14. Daire, E: 2011/6523, K: 2012/383). Özetle, adli yargı görevsizlik kararı verdiğinde dosyayı doğrudan idari yargıya gönderemez; ilgili kişi, görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 30 günlük ek süre içinde İYUK m. 3'e uygun yeni bir dilekçeyle idari yargıda dava açmalıdır.