Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 166. maddesi uyarınca 'davaların birleştirilmesi' kararının verilebilmesi için aranan koşulları ve bu kararın hukuki sonuçlarını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #293576

HMK Madde 166'ya göre, davaların birleştirilmesi kararı verilebilmesi için belirli koşulların bulunması gerekmektedir. Bu koşullar ve kararın hukuki sonuçları şunlardır: **Koşullar (HMK m. 166/1, 4):** 1. **Aynı Yargı Çevresi:** Davaların aynı yargı çevresinde yer alması gerekir. 2. **Aynı Düzey ve Sıfat:** Davaların aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış olması. Örneğin, her iki davanın da asliye hukuk mahkemesi, sulh hukuk mahkemesi, iş mahkemesi veya aile mahkemesi olması gerekir. Farklı düzey ve sıfatta olan mahkemeler (örn. sulh hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi) arasında birleştirme kararı verilemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2014/15-1024, K: 2016/630, T: 25.05.2016). 3. **Bağlantı Bulunması:** Davalar arasında bağlantı bulunması. Bağlantının var sayıldığı durumlar şunlardır (HMK m. 166/4): * Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması. * Biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması (örn. boşanma davaları, muris muvazaası davaları) (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E: 2018/1321, K: 2018/8588, T: 4.07.2018; Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, E: 2016/15327, K: 2018/11039, T: 5.06.2018). **Kararın Verilme Şekli ve Zamanı:** * Aynı yargı çevresinde: Davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir (HMK m. 166/1). * Ayrı yargı çevrelerinde: Bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir (HMK m. 166/2). * Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar (HMK m. 166/1). * Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir (HMK m. 166/3). **Hukuki Sonuçları:** * **Usul Ekonomisi:** Aynı davaların birlikte görülmesi, usul ekonomisi açısından önem taşır (HMK Madde 166 Gerekçesi). * **Çelişkili Kararların Önlenmesi:** Birbiriyle çelişik hükümlerin çıkmasını engeller (HMK Madde 166 Gerekçesi). * **Bağımsız Kimlik Korunması:** Birleştirme kararı, taraflar arasındaki uyuşmazlığı esastan çözümleyen bir karar değildir. Sadece yargılama safhalarının müşterek cereyan etmesi sonucunu doğurup, her dava ayrı ayrı hükme bağlanmalıdır. Davalar birbirlerinin içerisinde erimesi, tek bir davaya dönüşmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Başka bir anlatımla, birleştirmeye konu davalar bağımsız kimliklerini korurlar (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E: 2016/27455, K: 2017/9492, T: 15.06.2017; Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E: 2016/2170, K: 2017/1928, T: 5.05.2017). Dolayısıyla, birleştirilen her dava hakkında usul hükümlerine göre ayrı ayrı hüküm kurulması gerekmektedir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E: 2015/2769, K: 2017/8638, T: 5.10.2017).