Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, yargılama sürecinde ortaya çıkan 'usuli kazanılmış hak' ilkesini tanımlayarak, bu ilkenin istisnalarını ve 'kamu düzeni' ile ilişkisini açıklayınız.
Usuli kazanılmış hak, bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi sebebiyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan haktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2015/10-3038, K: 2017/429). Örneğin, mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla, bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2010/9-71, K: 2010/87). Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması halinde, kendisi için o kararda gösterilen biçimde inceleme ve araştırma yapmak ve yine o kararda belirtilen hukuksal esaslar gereğince karar vermek yükümlülüğü oluşur. Bozma kararı ile dava, usul ve yasaya uygun bir hale sokulmuş demektir. Bozmaya uyulduktan sonra buna aykırı karar verilmesi, usul ve yasaya uygunluktan uzaklaşılması anlamına gelir ve bu durum kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturur (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2015/10-3038, K: 2017/429). **İstisnaları:** Usuli kazanılmış hak olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Bu istisnalar genellikle kamu düzenini ilgilendiren hususlardır: 1. **Yeni İçtihadı Birleştirme Kararı:** Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı çıkması (örn. 09.05.1960 gün ve 21/9 Sayılı YİBK). 2. **Geriye Etkili Yeni Kanun:** Geçmişe etkili yeni bir kanun çıkması. 3. **Anayasa Mahkemesi İptal Kararı:** Uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilirse, usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilir. 4. **Kamu Düzenine İlişkin Konular:** Görev, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usuli kazanılmış haktan söz edilemez. Bu tür konular, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2015/10-3038, K: 2017/429; Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü - C. V, 6. b İstanbul 2001, s 4738 vd.). Usuli kazanılmış hak ilkesi, yargılamanın istikrarını ve hukuki öngörülebilirliği sağlamakla birlikte, kamu düzenini ilgilendiren ve adil yargılanma hakkını doğrudan etkileyen istisnalarla sınırlanmıştır.