HMK 303. maddesi uyarınca kesin hükmün istisnaları ve üçüncü kişilere etkisi hakkında bilgi veriniz. Özellikle müteselsil borçlular açısından kesin hükmün etkisini açıklayınız.

HMK 303. maddesi, kesin hükmün kapsamını ve istisnalarını da belirler: **Üçüncü Kişilere Etkisi:** * **Küllî Halefler:** Kesin hüküm, davanın taraflarından başka onların küllî halefleri (örneğin mirasçılar) bakımından da geçerlidir (HMK m. 303/3). * **Dava Konusu Şeyin Devralınması:** Kesin hüküm, o hükmün kesinleşmesinden sonra dava konusu olan şeyi taraflardan devralan veya bu şey üzerinde rehin, intifa gibi sınırlı bir ayni hak ya da fer’î zilyetlik kazanan kişiler hakkında da geçerlidir (HMK m. 303/4). Ancak, Türk Medeni Kanunu'nun iyiniyetle mal edinme hükümleri bu halde saklıdır (HMK m. 303/4). **İstisnalar (Müteselsil Borçlular/Alacaklılar):** * **Müteselsil Borçlular:** Müteselsil borçlulardan biri veya birkaçı ile alacaklı arasında yahut müteselsil alacaklılardan biri veya birkaçı ile borçlu arasında oluşan kesin hüküm, diğerleri hakkında geçerli değildir (HMK m. 303/5). Bu hüküm, kesin hükmün üçüncü kişilere tesirinin sınırlarını belirleme ve bu konuda hasıl olabilecek tereddüdü ortadan kaldırma amacını taşımaktadır (HMK Madde 303 Gerekçesi). Bu fıkra, müteselsil sorumluluğun doğası gereği, bir borçluya karşı verilen hükmün diğer müteselsil borçluları doğrudan etkilememesini sağlar. Her bir müteselsil borçlu, kendi savunmalarını ayrı ayrı ileri sürme hakkına sahiptir.