HMK'nın ön inceleme duruşmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde, mahkemenin taraflara dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri sunmaları için vereceği sürenin niteliği nedir ve bu sürenin yaptırımı nedir?

HMK m. 140/5'e göre, mahkemenin ön inceleme duruşmasında bu amaçla vereceği süre 'iki haftalık kesin süre'dir. Sürenin 'kesin' olması, HMK m. 94 uyarınca, bu süre içinde yapılması gereken işlemin yapılmaması halinde o hakkın ortadan kalkacağı anlamına gelir. Nitekim m. 140/5'in ikinci cümlesi bu yaptırımı açıkça belirtmiştir: 'Bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi hâlinde, o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilir.' Bu, çok ağır bir usuli yaptırımdır ve tarafların delil sunma haklarını kaybetmelerine yol açar. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2021/554 E. sayılı kararı da bu hükmün emredici niteliğini vurgulamaktadır.