HMK m. 137 ve devamı maddelerine göre düzenlenen ön inceleme aşaması ile 765 sayılı mülga HUMK dönemindeki yargılama usulü arasındaki en temel felsefi ve pratik fark nedir?
En temel felsefi fark, yargılamanın 'hazırlık' ve 'tahkikat' evrelerinin birbirinden net çizgilerle ayrılmasıdır. Mülga HUMK döneminde, dilekçeler verildikten sonra doğrudan tahkikata geçilir ve usule ilişkin sorunlarla esasa ilişkin sorunlar çoğu zaman iç içe incelenirdi. HMK ile getirilen ön inceleme aşaması ise, tahkikata başlamadan önce bir 'filtreleme' ve 'yol haritası çizme' işlevi görür. Pratik fark ise şudur: HMK, ön incelemede dava şartları, ilk itirazlar, uyuşmazlık konularının tespiti ve sulhe teşvik gibi işlemleri bir araya toplayarak tahkikatın sadece çekişmeli maddi vakıalar üzerinden yürümesini sağlamayı hedefler. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/688 E., 2017/3085 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, HMK'nın bu yeni düzenlemesi 'yargılamanın gereksiz yere uzamasının engellenmesi' ve 'yargılamada gereken hazırlığın davanın başında yapılmasının sağlanması' amacını taşır.