Bir hukuk mahkemesi, TCK m. 61'de belirtilen ceza belirleme usulünü kıyasen uygulayarak bir tazminat miktarını belirleyebilir mi? Hukuk ve ceza yargılamasındaki takdir yetkisi arasındaki temel farklar nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #29271

Hayır, uygulayamaz. TCK m. 61, ceza hukukuna özgü bir norm olup, cezanın bireyselleştirilmesi amacını taşır ve ceza hakiminin takdir yetkisinin çerçevesini çizer. Hukuk mahkemeleri, tazminat miktarını belirlerken Borçlar Kanunu, Medeni Kanun gibi özel hukuk mevzuatına ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına (örneğin manevi tazminatın belirlenmesindeki kriterler) tabidir. Hukuk ve ceza yargılamasındaki takdir yetkisi arasında temel farklar vardır: 1) Amaç: Ceza hukukunda amaç cezalandırma, ıslah ve kamu düzeninin korunması iken, hukukta amaç genellikle zararın giderilmesi ve denkleştirmedir. 2) Dayanak: Ceza hakimi TCK m. 61'deki somut kriterlere (kusurun ağırlığı, saik vb.) bağlıyken, hukuk hakimi zararın kapsamı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kusur oranı gibi özel hukuk ilkelerine göre takdirde bulunur. 3) Sonuç: Cezai takdir hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile sonuçlanırken, hukuki takdir parasal bir tazminatla sonuçlanır. Bu nedenle, iki alanın normları ve ilkeleri birbirine kıyasen uygulanamaz.