Yargıtay'ın İş Kanunu kapsamında iş güvencesi hükümlerinin uygulanmasında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarında çalışan işçilerin 30 işçi kıstası bakımından nasıl değerlendirildiği hususunu, 7144 sayılı Kanun ve ilgili İçtihadı Birleştirme Kararı bağlamında açıklayınız. Bu durumun kamu işyerleri için genel bir ilke oluşturup oluşturmadığını tartışınız.
İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmek için işyerinde 30 veya daha fazla işçi çalıştırılması gerekmektedir. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarında çalışan işçilerin bu kıstasa dahil edilip edilmeyeceği, Yargıtay içtihatlarında özel bir yer tutmuştur. (or.av.tr/ise-iade-davasi-nedir) **Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarında 30 İşçi Kıstası:** * Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 09.10.2019 tarihli, 2019/6194 E., 2019/17631 K. sayılı kararı, bu konudaki yerleşik içtihadı ve güncel durumu açıklamaktadır. * Karara göre, davanın açıldığı 22.08.2016 ve 23.08.2016 tarihlerinde Yargıtay'ın müstekâr içtihatları, 'Ülkemizdeki tüm sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfında çalışan sayısına göre 30 işçi sayısının belirlenmesi yönündedir.' Bu, ilgili vakfın tek başına değil, ülkedeki tüm vakıfların çalışan sayısının toplanarak 30 işçi kıstasına dahil edilmesi anlamına geliyordu. **7144 Sayılı Kanun'un Etkisi ve İçtihadı Birleştirme Kararı:** * Öncelikle, 09/06/2017 gün ve 2016/3 Esas 2017/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı bulunmaktaydı. Ancak, 7144 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile yapılan düzenleme sonucunda bu İçtihadı Birleştirme Kararı 'hükümsüz kalmıştır'. * Karar, 7144 sayılı Kanun ile 'açıkça işletme düzeyinde Toplu İş Sözleşmesinin bağıtlanmasının kabul edilmesi ve kanun gerekçesinde de düzenlemenin kamu işyeri olması nedeni ile getirildiğinin belirtilmesi karşısında' 09/06/2017 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararının hükümsüz kaldığını belirtmiştir. **Güncel Durum ve Kamu İşyerleri İçin Genel İlke:** * Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 09.10.2019 tarihli kararı, 'mahkemelerin karar tarihleri itibariyle de iş güvencesi açısından 30 işçi sayısının belirlenmesinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarında çalışan işçilerin tamamının dikkate alınması gereklidir' sonucuna varmıştır. Bu, 7144 sayılı Kanun'un önceki İçtihadı Birleştirme Kararını hükümsüz kılmasına rağmen, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları özelinde 30 işçi kıstasının tüm vakıfların toplamı üzerinden belirlenmeye devam etmesi gerektiğini belirtmektedir. * Bu durum, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının 'kamu işyeri' niteliği ve özel kanunlardaki düzenlemelerden kaynaklanmaktadır. Bu durumun, her 'kamu işyeri' için genel bir ilke oluşturup oluşturmadığı, işyerinin niteliğine, tabi olduğu mevzuata ve işçi-işveren ilişkisinin özgün koşullarına göre değişebilir. Ancak, vakıflar özelindeki bu uygulama, kamuya ait işyerlerinde iş güvencesi kapsamının belirlenmesinde daha geniş bir perspektif benimsendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarında iş güvencesi için 30 işçi kıstası, güncel Yargıtay içtihadına göre, ülke genelindeki tüm vakıf çalışanlarının toplamı üzerinden belirlenmeye devam etmekte, bu da kamu işyerleri bağlamında iş güvencesi kapsamının geniş yorumlanmasına bir örnek teşkil etmektedir.